Informację zawartą w tweecie uznajemy za fałszywą, ponieważ decyzja w sprawie finansowego wsparcia krajów zmagających się z kryzysem migracyjnym została podjęta – Komisja Europejska przewiduje konkretną pomoc zarówno pod względem finansowym, jak i systemowym.

Działania Rady Europejskiej

4 kwietnia 2022 r. Rada Europejska zadecydowała, że należy zmodyfikować prawne wytyczne skierowane do europejskich organizacji pomocowych. Przyjęto wówczas nowe rozporządzenie zwane w skrócie CARE (ang. Cohesion’s Actions for Refugees in Europe). Dotyczy ono przede wszystkim funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Unii oraz Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (ang. Fund for European Aid to the Most Deprived – FEAD).

Na jakie wsparcie możemy liczyć?

Zmiany proponowane przez Unię Europejską dotyczą usprawnienia możliwości przenoszenia środków między Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Europejskim Funduszem Społecznym (EFS) w celu rozwiązywania problemów związanych z kolejnymi falami uchodźców z Ukrainy. W ramach programu REACT-EU do dyspozycji państw członkowskich byłoby łącznie prawie 10 miliardów euro, przeznaczonych na rok 2022. Ponadto rozporządzenie przewiduje wydłużenie o jeden rok stuprocentowego współfinansowania programów Funduszu Spójności, co jest przydatnym narzędziem pozwalającym na niewyniszczającą gospodarki realizację programów antykryzysowych.

Po tych zapowiedziach, 28 kwietnia w ramach projektu CARE, Komisja Europejska dokonała wpłaty zaliczki około 3,5 mld euro na rzecz programu REACT-EU, z którego nasz kraj otrzymał najwyższe dofinansowanie – 562 mln euro. Z uwagi na to, że Polska jest jednym z krajów pierwszej linii, jeśli chodzi o napływ ukraińskich uchodźców, doszło do czterokrotnego zwiększenia płatności zaliczkowej transzy REACT-EU na rok 2021. Jest to dopiero początek realizacji rozporządzenia, którego dalsze założenia będą stopniowo implementowane.

Istniejące formy pomocy

W Unii Europejskiej funkcjonuje wiele rodzajów stałego wsparcia dla państw członkowskich. Istnieją specjalne fundusze, których celem jest zwalczanie głodu czy zapewnienie podstaw materialnych tym najbardziej potrzebującym. Warto wspomnieć, że rozwiązania w ramach tych funduszy nie są z góry narzucone – kraje należące do wspomnianej organizacji mogą wybierać te najbardziej odpowiadające ich obecnej sytuacji wewnętrznej.

Reakcja strony polskiej

W dniach 16-17 marca 2022 r. doszło do spotkania Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z urzędnikami unijnymi. Podczas wizyty w Brukseli szef MFiPR podziękował Komisji za jej dotychczasowe działania, a także zajął się rozmowami dotyczącymi negocjowania Umowy Partnerstwa 2021-2027. Ma ona określić strategię wykorzystania funduszy europejskich w ramach polityki spójności – może więc objąć także potrzebę rozwiązania problemów wynikających z trwającego kryzysu migracyjnego. 

Inne sposoby reagowania na kryzys

Dotąd pojawiło się już kilka różnego rodzaju akcji pomocowych, do których pozytywnych rezultatów walnie przyczyniła się Unia Europejska. Mowa tutaj na przykład o wydarzeniu „Stand Up For Ukraine” z 9 kwietnia 2022 r., kiedy to w Warszawie zgromadzono ponad 9 miliardów euro na rzecz uciekinierów z Ukrainy – Komisja Europejska przekazała na ten cel cały 1 miliard. Ponadto, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju planuje przeznaczyć podobną kwotę na pokrycie potrzeb ukraińskich obywateli przesiedlonych z terenów zagrożonych.

Ocena działalności UE

To, czy wyżej wymienione środki w całości zaspokoją potrzeby Polski związane z opanowywaniem obecnej sytuacji, pozostaje kwestią sporną, jednak powinniśmy uważać na stwierdzenia, jakoby Unia Europejska była zupełnie obojętna na trwający kryzys. Niewykluczone, że rozwiązania zaproponowane przez unijne instytucje okażą się nieskuteczne, jednak na wydawanie takich wyroków jest na tę chwilę nieupoważnione.

Artykuł Czy Komisja Europejska w żaden sposób nie pomogła Polsce z uchodźcami? pochodzi z serwisu Pravda.

Informację zawartą w tweecie uznajemy za nieweryfikowalną – na podstawie ogólnodostępnej wiedzy nie da się określić, czy osoby skazane przez sąd rzeczywiście biorą udział w inwazji na Ukrainę.

Oświadczenie ukraińskiego wywiadu

Dnia 28 marca Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy przekazał wiadomość, że rosyjski program BARS-2021 (Rezerwa Armii Bojowej Kraju) wykorzystywany jest w celu niejawnej rekrutacji przestępców do rosyjskiego wojska. W komunikacie Ministerstwa mowa jest o 100 skazanych, przebywających w czeczeńskiej kolonii karnej, którzy mieli dołączyć do sił agresorów. Na nowych żołnierzach ciążą podobno poważne wyroki za przestępstwa takie jak morderstwa czy handel narkotykami. Umowa z rosyjskimi siłami zbrojnymi zapewnia im pełną amnestię po zakończeniu działań wojennych. Warto też dodać, że z operacji wyłączone są osoby winne przestępstw politycznych (np. osoby skazane za terroryzm czy ekstremizm). 

Najemnicy i ukryta mobilizacja 

Ukraińskie źródła twierdzą, że Rosjanie pozyskują nowych rekrutów na wiele różnych niekonwencjonalnych sposobów, a wykorzystywanie przestępców to tylko jeden z nich. Już 17 marca członek Rady Najwyższej do spraw Bezpieczeństwa Narodowego, Obrony i Wywiadu Fedir Venislavsky wspomniał o potajemnym procederze pozyskiwania dla Rosji najemników. Podkreślił, że choć nie jest to akcja na szeroką skalę (niechęć wynajmowanych żołnierzy budzi niesatysfakcjonujące wynagrodzenie, a także powody inwazji i stosowane podczas niej metody), sytuacja niedługo może się zmienić. Wiadomo, że od 1 kwietnia zarządzający programem BARS przeprowadzają masową mobilizację rezerwistów, która może być przykrywką dla zwiększenia liczby osób przewijających się przez wojskowe biura. Zebrane siły (jak twierdzi Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy) mają zostać wykorzystane “w celu uzupełnienia jednostek sił okupacyjnych na terenach działań wojennych”.  

Inne zagrożenia

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy nie odniosło się dotąd w żaden sposób do powyższych informacji. Powiadomiło jedynie o nielegalnej w świetle prawa międzynarodowego mobilizacji prowadzonej na okupowanych terenach, a Sztab Generalny Sił Zbrojnych tego kraju potwierdził, że część poborowych pochodzi z Osetii i Abchazji, a następnie dodał, że coraz częściej pojawiają się doniesienia na temat udziału cudzoziemskich ochotników.

Przyczyna nieścisłości

Sprawa zaangażowania rosyjskich przestępców w wojnę w Ukrainie wciąż jednak przedstawia się niejasno. Brakuje szczegółowych komunikatów ministerstw, wypowiedzi polityków i analiz niezależnych źródeł, wskutek czego niemożliwa jest rzetelna weryfikacja pojawiających się doniesień. Pamiętajmy więc, by wszystkie wiadomości na ten temat traktować z dystansem.

Artykuł Czy Rosja naprawdę wysyła na front przestępców? pochodzi z serwisu Pravda.

Informację uznajemy za manipulację, ponieważ jak podaje Ministerstwo Zdrowia (MZ),  cudzoziemcy przebywający w Polsce dłużej niż 3 miesiące muszą przyjąć jedynie szczepionki określone w Programie Szczepień Ochronnych – obowiązek ten nie obejmuje natomiast szczepień przeciwko COVID-19.

Nastroje antyszczepionkowe

W ostatnim czasie w sieci zaczęły pojawiać się wpisy na temat rzekomo przymusowych szczepień uchodźców, które starają się podsycać antyszczepionkowe nastroje w Polsce. Główną osią narracji jest to, że Polska, zamiast zapewnić Ukraińcom środki niezbędne do życia, skupia się na realizowaniu swojej „polityki sanitarnej”. W związku z wieloma nieścisłościami przedstawiamy, kto i jakie szczepionki musi przyjąć.

Komunikaty Ministerstwa Zdrowia

Obowiązek przyjęcia szczepionki odnosi się jedynie do szczepień określonych w Programie Szczepień Ochronnych (PSO). Dotyczy on wyłącznie dzieci urodzonych na obszarze RP oraz tych cudzoziemców, którzy zdecydują się pozostać w Polsce dłużej niż 3 miesiące, a nie posiadają dokumentacji potwierdzającej zaszczepienie zgodnie z obowiązującym PSO. Warto dodać, że na podstawie art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, taki obowiązek istniał już od ponad kilkunastu lat.

A pozostałe szczepienia?

Jeśli chodzi o szczepienia przeciwko COVID-19, to pozostają one dobrowolne, chociaż Ministerstwo nadaje im charakter priorytetowy. Deklaruje przy tym, że: 

„Każdy uchodźca z Ukrainy powyżej 5 roku życia, który dotychczas nie został zaszczepiony w zalecanym schemacie szczepienia przeciw COVID-19, powinien mieć możliwość szczepienia lub uzupełnienia szczepienia preparatami dostępnymi w Polsce”.

Ministerstwo Zdrowia, 9 marca 2022

Do skorzystania ze szczepień przez obywateli Ukrainy potrzebny jest jeden z dokumentów potwierdzających tożsamość: dowód osobisty, paszport lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca – TZTC.

Artykuł Czy za 3 miesiące uchodźcy z Ukrainy będą musieli obowiązkowo się zaszczepić? pochodzi z serwisu Pravda.