Biali Brytyjczycy staną się mniejszością w swoim kraju do 2063 roku? Sprawdzamy prognozy

Wielka Brytania stoi przed jednym z największych przewrotów demograficznych w swojej historii. Według wszelkich danych udział białych Brytyjczyków w populacji systematycznie spada, podczas gdy liczba mieszkańców pochodzących z imigracji i reprezentujących mniejszości religijne rośnie. Zmiany te są szczególnie widoczne w dużych miastach, takich jak Londyn czy Birmingham.

Temat ten podniesiony został jakiś czas temu przez Adama Gwiazdę, polskiego wydawcę i autora artykułów o tematyce społeczno-politycznej. W swoim wpisie na X przedstawił on cztery kluczowe twierdzenia dotyczące przyszłości demograficznej Wielkiej Brytanii, wszystkie oparte na niedawno opublikowanym artykule:

• Biali Brytyjczycy staną się mniejszością w Wielkiej Brytanii do 2063 r., a ich odsetek spadnie z 73% populacji obecnie do 33,7% do 2100 r.
• Populacja pochodząca z imigracji (urodzeni za granicą lub dzieci imigrantów) ma stanowić 60,6% ogólnej populacji do 2100 r.
• Populacja muzułmańska, obecnie szacowana na 7%, może wzrosnąć do 19,2% do 2100 r., a w scenariuszu wysokiej imigracji muzułmańskiej nawet do 25%.
• Według spisu powszechnego z 2022 r. Londyn i Birmingham już mają większość mieszkańców niebędących białymi Brytyjczykami.

Wpis Adama Gwiazdy odwołuje się do tekstu w The Telegraph pt. „White British people will be a minority in 40 years, report claims”. Artykuł streszcza raport „Demographic Change and the Future of the United Kingdom: 2022–2122” autorstwa Matthewa Goodwina, profesora honorowego na University of Kent i starszego profesora wizytującego w Centre for Heterodox Social Science na University of Buckingham. Raport został wydany 29 maja 2025 r. Dokument rozwija ostatnie projekcje Urzędu Statystycznego Wielkiej Brytanii (ang. Office for National Statistics, ONS), opisuje zmiany etniczne i religijne w Wielkiej Brytanii oraz wyznacza rok, w którym biali Brytyjczycy staną się mniejszością.

Warto wspomnieć o dwóch rzeczach, zanim przystąpimy do omawiania raportu. Po pierwsze, raport ma charakter projekcyjny – są to modelowe przewidywania oparte na określonych założeniach dotyczących przyszłych wskaźników urodzeń, zgonów i migracji, które mogą ulec zmianie, a wraz z nimi same prognozy.

Po drugie, Matthew Goodwin – choć jest znanym politologiem – jest również aktywnym komentatorem o wyraźnie konserwatywnym profilu ideowym, szczególnie w kwestiach imigracji, tożsamości i populizmu. W ostatnich latach jego działalność łączy pracę badawczą z publicystyką i zaangażowaniem w debatę polityczną, co bywa przedmiotem krytyki jako ideologicznie nacechowane. Ten kontekst nie unieważnia danych, ale uzasadnia ostrożność w ocenie interpretacji i wniosków.

Co znajduje się w raporcie? Analizujemy twierdzenia

Porównamy zatem każde z czterech twierdzeń przytoczonych w poprzedniej sekcji z treścią raportu i ewentualnymi innymi źródłami, sprawdzając ich poprawność. Każde twierdzenie otrzyma własną ocenę. Zacznijmy od pierwszej informacji:

Co padło we wpisie: Biali Brytyjczycy staną się mniejszością w Wielkiej Brytanii do 2063 r., a ich odsetek spadnie z 73% populacji obecnie do 33,7% do 2100 r.

Nasze ustalenia: Zgodne z raportem

Już w „Statystykach dla dziennikarzy” (s. 2) natrafiamy na następujące informacje:

• Jeśli potraktować „białych Brytyjczyków” jako grupę etniczną odrębną od „pozostałych białych”, staną się oni mniejszością w Wielkiej Brytanii do roku 2063.
• Między rokiem 2025 a 2050 udział ludności określanej jako biali Brytyjczycy spadnie z 73% do 57%, następnie do 44% w roku 2075, a do 33,7% w roku 2100.

Teza przytoczona powyżej jest spójna z projekcjami przedstawionymi w raporcie. Odnosi się do niej również profesor Goodwin: „Choć biali Brytyjczycy mają stać się mniejszością w kraju już za 38 lat, w roku 2063, to pod koniec obecnego stulecia Wyspy będą wyglądać i wydawać się głęboko odmienne. Do roku 2100 biali Brytyjczycy będą stanowić jedynie jedną trzecią ludności (…)” (tamże). W dalszej części raportu informacje potwierdzające analizowane stwierdzenie pojawiają na stronach 4, 7 i 13.

Co padło we wpisie: Populacja pochodząca z imigracji (urodzeni za granicą lub dzieci imigrantów) ma stanowić 60,6% populacji do 2100 r.

Nasze ustalenia: Zgodne z raportem

To twierdzenie również odpowiada wnioskom raportu. Wspomniano o nim w streszczeniu raportu (s. 2), a w dalszej jego części rozwinięto (s. 6 i 46). Dane przedstawione w poniższej tabeli potwierdzają, że – zgodnie z przewidywaniami – w 2100 roku odsetek populacji Wielkiej Brytanii urodzonej za granicą oraz będącej potomstwem imigrantów wyniesie w sumie 60,6%. Oprócz tego tabela zawiera podobne przewidywania dla lat 2025, 2050 i 2075.

Co padło we wpisie: Populacja muzułmańska, obecnie szacowana na 7%, może wzrosnąć do 19,2% do 2100 r., a w scenariuszu wysokiej imigracji muzułmańskiej nawet do 25%.

Nasze ustalenia: 19,2% potwierdza raport, 25% nie wynika z raportu

Pierwsza (niepodkreślona) część twierdzenia jest całkowicie zgodna z raportem (s. 2, 5, 34). Przewidywania te można przykładowo wyczytać z poniższej tabeli, która pokazuje, że aktualny odsetek muzułmanów w ogólnej populacji wynosi 7%, a w latach 2050, 2075 i 2100 ma zwiększyć się odpowiednio do 11,3%, 15,3% i 19,2%.

Danych potwierdzających drugą (podkreśloną) część twierdzenia nie znajdziemy w raporcie. 25% w przypadku „wysokiej imigracji muzułmańskiej” wspomniał jednak sam autor raportu, profesor Matthew Goodwin, w części artykułu opublikowanego w The Telegraph: „W scenariuszu wysokiej migracji muzułmańskiej (ang. high Muslim migration scenario), w którym Wielka Brytania przyjmuje ponadprzeciętną liczbę imigrantów z krajów muzułmańskich, szacujemy, że do 2100 r. co czwarty Brytyjczyk będzie muzułmaninem, a wśród osób poniżej 40. roku życia odsetek ten wzrośnie do prawie jednej trzeciej”.

Co padło we wpisie: Według spisu powszechnego z 2022 r. Londyn i Birmingham już mają większość mieszkańców niebędących białymi Brytyjczykami.

Nasze ustalenia: Prawda, ale nie jest to teza z raportu

Tej informacji również nie znajdziemy w raporcie; jest ona jednak obecna w artykule The Telegraph, a dokładniej w jego części napisanej przez Sama Ashworth-Hayesa i Charlesa Hymasa. Potwierdzają ją także raporty dotyczące spisu powszechnego ludności miast Londynu i Birmingham.

Zgodnie z danymi z 2022 roku dostępnymi na oficjalnej stronie rządu Wielkiej Brytanii „biali Brytyjczycy” stanowili 36,6% populacji Londynu, a zatem mniejszość. Warto jednak doprecyzować, że dane te, choć opublikowane w 2022 roku, dotyczą roku 2021.

W Birmingham odsetek białych Brytyjczyków był w 2022 roku wyższy niż w Londynie, choć także nie przekroczył połowy populacji. Według raportu Birmingham Population, opublikowanego przez Radę Miasta Birmingham, wyniósł on wówczas 49% (s. 2). 

Podsumowanie

Analiza pokazuje, że wszystkie cztery twierdzenia mają podstawy w dostępnych danych, choć dwa z nich wymagają drobnego doprecyzowania i oparcia na dodatkowych źródłach poza samym raportem. Ogólny obraz przedstawiony we wpisie Adama Gwiazdy pozostaje jednak zgodny z kierunkiem zmian demograficznych prognozowanych dla Wielkiej Brytanii.