Pseudomedycyna kojarzona jest głównie z osobami, które mimo braku odpowiednich kwalifikacji zarabiają na oszukańczych „świadczeniach zdrowotnych” – fałszywych lekach czy zabiegach bez poparcia w nauce. Jednak co w momencie, gdy wprowadzającym w błąd źródłem staje się lekarz?
·
Stowarzyszenie Pravda tworzy niezależne materiały śledcze i fact-checkingowe, ujawnia mechanizmy dezinformacji i edukuje, by zwiększać świadomość cyfrową Polek i Polaków.
Wspieraj naszą działalność i bądź na bieżąco z nowymi publikacjami.
Dołącz do społeczności
Sprawdzamy, kto naprawdę kryje się za hasłem „eksperci polecają” i jak marketing produktów okołozdrowotnych wykorzystuje autorytet nauki.
Pogorszenie samopoczucia po terapii bywa przedstawiane jako dowód, że metoda działa. Wyjaśniamy, dlaczego „kryzys ozdrowieńczy” nie jest potwierdzonym etapem zdrowienia.
Alcalia reklamowana jest jako naukowo przebadana „superwoda”. Sprawdzamy, co faktycznie wynika z badań i dokumentów udostępnionych przez markę.
Twierdzą, że nie mogą mówić, że to produkt do picia ani sugerować, że leczy. A jednak cały przekaz towarzyszący wodzie plazmowanej Nantes skupia się wokół jednego twierdzenia: to coś, co ma wspomagać zdrowie.
Naukowo brzmiące hasła, „innowacyjna technologia” i twarz eksperta potrafią zmienić zwykły suplement w produkt wyglądający na przełom. Na przykładzie firmy La Verna pokazujemy, jak działa taka fasada wiarygodności.
Woda alkaliczna sprzedawana w modelu MLM za tysiące złotych ma rzekomo „odkwaszać" organizm i leczyć dziesiątki chorób. W jej promocję angażują się osoby publiczne. Problem w tym, że nauka nie potwierdza tych obietnic – często wprost nazywając je oszustwem.
Dyplom lekarski to obietnica rzetelności. Zapewnienie, że za udzielanymi poradami stoją dowody naukowe. A jednak co jakiś czas trafia się specjalista, który tę obietnicę łamie, sprzedając pacjentom pseudonaukę starannie opakowaną w medyczny żargon.
Najpierw jest obrazek: fiolka, strzykawka i głos tłumaczący, jak rozrobić substancję. Potem rolka o wyborze między kapsułkami a iniekcjami. Dalej post o „mocnym duecie regeneracyjnym”, który ma pomóc szybciej wrócić do formy.
Woda plazmowana promowana jest jako produkt o korzystnym wpływie na zdrowie. Jej sprzedaż opiera się na charakterystycznym podwójnym komunikacie. Z jednej strony klient dostaje obietnice zdrowotne. Z drugiej pojawiają się asekuracyjne formuły, które mają zrzucać odpowiedzialność.
Fałszywe przyczyny, pominięte konteksty, wątpliwe autorytety, (pseudo)naukowy żargon, obietnice bez pokrycia – te dezinformujące i wprowadzające w błąd techniki to „red flagi” merytorycznej dyskusji o zdrowiu. Wiele z nich powielanych jest w sieci.
20 czerwca 2026 roku PGE Narodowy w Warszawie miał gościć konferencję na temat autyzmu i ADHD. W programie próżno jednak szukać lekarzy, psychiatrów czy ekspertów od neuroróżnorodności. Jest za to grono naturopatów i propagatorów pseudomedycyny.
Ponad 10 milionów – tyle osób zobaczyło w mediach społecznościowych reklamy suplementu, którego właściwości leczniczych nie potwierdziły dotąd rzetelne badania naukowe. Za promowaniem shilajitu stoją podejrzane podmioty, które nie cofają się przed łamaniem standardów reklamowych.
