Okładka wykonana przez: Julia Mikzińska

Czas zwiększyć widoczność treści fact-checkingowych w UE: międzynarodowy projekt FACTory

Z przyjemnością dzielimy się informacją, że dołączyliśmy do międzynarodowego grona organizacji zajmujących się weryfikacją treści, by współtworzyć wspólnie projekt FACTory – Building Reach & Amplifying Truth. 

FACTory to odpowiedź na zmiany

Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji, nasza praca stała się nieco trudniejsza. Nie tylko dlatego, że w internecie pojawia się coraz więcej treści modyfikowanych lub generowanych przy pomocy AI, tworzonych aby manipulować i dezinformować, ale ze względu na technologiczny skok w organizacjach, za którym nie do końca nadążyliśmy jako redakcje zajmujące się m.in. fact-checkingiem.

Nie mamy nieograniczonych zasobów, a tworzenie angażujących treści wykraczających poza tradycyjny format tekstowy to obecnie standard w przestrzeni rządzonej przez algorytmy na platformach społecznościowych.

Chcemy zwiększyć widoczność treści zweryfikowanych i bazujących na rzetelnych źródłach. Dlaczego? Badania naukowe potwierdzają, że fact-checking działa i jest efektywny w prostowaniu fałszywych przekonań.

Walka z dezinformacją trwa na wszystkich frontach, dlatego też w naszych materiałach rozkładamy fałszywe stwierdzenia na czynniki pierwsze, żeby lepiej zrozumieć, jak są tworzone i jakie techniki manipulacyjne zostały wykorzystane w omawianych przypadkach.

W projekcie FACTory odpowiadamy na potrzebę docierania do ludzi w ich telefonach i ich feedach poprzez uporządkowane, etapowe działania skupione na innowacjach w zakresie przygotowywania edukacyjnego kontentu bazującego na rzetelnych źródłach i skuteczniejszej jego dystrybucji. 

Wdrażając procesy wspierane przez AI i testując nowe formaty, wychodzimy poza tradycyjne ramy, tworząc materiały, które nie tylko przyciągną dotychczasowych odbiorców, ale też dotrą do nowych.

Modernizacja, dywersyfikacja i wzmocnienie

Razem z czterema organizacjami należącymi do Europejskiej Sieci Standardów Fact-checkingowych (EFCSN): Deutsche Presse-Agentur (Niemcy), Lakmusz (Węgry), Delfi (Litwa) i Funky Citizens (Rumunia) postawiliśmy sobie 3 główne cele realizacyjne.

Pierwszym z nich jest modernizacja procesu weryfikacyjnego za pomocą integracji przepływów pracy wspomaganych sztuczną inteligencją oraz wypracowanie nowych formatów, by efektywniej produkować i publikować treści fact-checkingowe i edukacyjne.

Drugi dotyczy rozszerzenia i dywersyfikacji rozpowszechniania informacji. W ramach podejmowanych działań powstaną kampanie krajowe i międzynarodowe dotyczące dezinformacji w mediach społecznościowych, które pojawią się nie tylko na kanałach konsorcjum projektu, ale także u partnerów, co pozwoli dotrzeć do nowych grup odbiorczych.

Trzeci i ostatni skupia się na wzmocnieniu ekosystemu weryfikacji informacji, a jego punktem kulminacyjnym będzie przewodnik zawierający zestaw narzędzi efektywniejszego tworzenia treści fact-checkingowych w sześciu językach oraz seria warsztatów szkoleniowych dedykowanych dla członków European Disinformation and Media Observatory (EDMO) oraz EFCSN.

W duchu strategicznych inicjatyw Unii Europejskiej

Z przeprowadzonego przez World Economic Forum globalnego badania postrzegania ryzyk 2025-2026 wynika, że mis- i dezinformacja plasują się na drugim miejscu w perspektywie krótkoterminowej i na czwartym w przeciągu najbliższych 10 lat.

Moment realizacji tego projektu jest kluczowy. Kraje Unii Europejskiej mają obowiązek wdrożenia przyjętego Aktu o usługach cyfrowych (Digital Service Act), który m.in. zobowiązuje platformy internetowe do systemowego ograniczania ryzyka, w tym dezinformacji.

Zanim jednak to stanie się rzeczywistością, w ramach FACTory uzupełnimy DSA o wyposażenie organizacji weryfikujących informacje o skalowalne metody tworzenia treści, co przełoży się na dostarczanie w internecie wiarygodnych materiałów, ograniczając tym samym dezinformację przy jednoczesnym przeciwdziałaniu jej rozprzestrzeniania.

Nie bez znaczenia jest też Europejska Tarcza Demokracji przedstawiona przez Komisję Europejską w 2024 roku, która ma na celu przeciwdziałanie różnego rodzaju zagrożeniom dla demokracji, nie wyłączając z tego grona zagranicznych manipulacji informacjami i ingerencji w informacje (FIMI).

FACTory buduje niezależny, transnarodowy fundament dla fact-checkingu i edukacji medialnej, przyczyniając się do opracowywania formatów i strategii, aby wzmocnić integralność ekosystemu informacyjnego UE.

Projekt FACTory jest współfinansowany przez Unię Europejską.

Picture of Zespół Pravdy
Zespół Pravdy
Pravda to zespół dziennikarzy i fact-checkerów specjalizujących się w walce z dezinformacją i analizie przestrzeni informacyjnej.